Kraamzorg

Hoelang duurt het, hoe meld je je aan en wat kost het?
Na je bevalling heb je recht op kraamzorg. Maar hoe regel je dit precies?

In de kraamtijd controleert de kraamverzorgende de gezondheid van jou en de baby. Ze temperatuurt je, bekijkt je hechtingen en de hoeveelheid bloedverlies. Ook helpt ze je met douchen en aankleden als dat nodig is. De kraamverzorgende houdt de gezondheid van de baby ook goed in de gaten.

Daarnaast is ze een luisterend oor. Een bevalling en ouders worden, is een ingrijpende gebeurtenis. De kraamverzorgende heeft al veel moeders en gezinnen begeleid tijdens de eerste dagen met een baby. Schroom dus niet als je kraamtranen rijkelijk vloeien!

Duur & kosten

In Nederland heeft iedere vrouw na een bevalling recht op kraamzorg. Kraamzorg zit namelijk in de basisverzekering. Standaard heeft iedere vrouw recht op een basispakket van 49 uur kraamzorg (als je borstvoeding geeft), verdeeld over 8 dagen. Dat is gemiddeld 6 uur per dag. Het wettelijk minimum is 24 uur, verdeeld over 8 dagen. Geef je geen borstvoeding maar kunstvoeding, dan bestaat het basispakket uit 45 uur kraamzorg.

Als je in het ziekenhuis bevalt, worden de dagen die je in het ziekenhuis moet blijven afgetrokken van het aantal uren kraamzorg. Voor één ziekenhuisdag lever je zes uur kraamzorg in. De dag dat je thuiskomt telt niet mee als ziekenhuisdag.

Er geldt voor ieder uur kraamzorg een wettelijke eigen bijdrage van € 4,15 (2015). Bij sommige aanvullende verzekeringen hoef je die eigen bijdrage niet te betalen. Dit verschilt per zorgverzekeraar en hoe uitgebreid aanvullend je verzekerd bent. Check hiervoor je zorgverzekeringspolis of neem contact op met je zorgverzekeraar.

Indicatie kraamzorguren

In de zevende maand van je zwangerschap heb je een intakegesprek met een kraamverzorgende van de kraaminstelling waar je je hebt aangemeld. Op basis van het intakegesprek wordt het aantal kraamzorguren bepaald (= eerste indicatie). In sommige situaties wordt meer kraamzorg geleverd dan het basispakket van 49 uur. Bijvoorbeeld als er een meerling op komst is of als er sprake is van een instabiele gezinssituatie.

Na je bevalling, als je kraamperiode begint, wordt opnieuw een indicatie gemaakt (= tweede indicatie). Op basis van die tweede indicatie wordt het aantal kraamzorguren eventueel bijgesteld. Redenen waardoor je na de tweede indicatie meer kraamzorguren zou krijgen, zijn bijvoorbeeld een keizersnede of een aangeboren afwijking bij de baby.

Ook tijdens de kraamzorgperiode (= derde indicatie) kan het aantal uren kraamzorg nog veranderen. Bijvoorbeeld als het (borst)voeden niet op gang komt of als je erg onzeker en labiel bent, kan de kraamverzorgende in overleg met de verloskundige aangeven dat er meer uren kraamzorg nodig zijn.

Na de kraamzorg draagt de kraamverzorgende de informatie over aan het consultatiebureau.

Aanmelden voor kraamzorg

Aanmelden voor kraamzorg kun je het beste zo snel mogelijk doen als je weet dat je zwanger bent. Neem contact op met je zorgverzekeraar. Je zorgverzekeraar geeft je een lijst met kraamzorgbureaus waarmee ze een samenwerkingsverband hebben.

Als je een kraambureau kiest met wie je zorgverzekeraar een relatie heeft, weet je zeker dat de kraamzorg vergoed wordt (op de wettelijke eigen bijdrage na).

Check hier uw Zorgpolis

Mentale ontwikkeling van de foetus

Je baby reageert op jouw stem en kan jouw emoties voelen. Wat gebeurt er in je buik mentaal met je baby?

Proeven

Je baby neemt slokjes van het vruchtwater. De smaak van het vruchtwater is afhankelijk van je conditie en je stemming. Je baby proeft die veranderingen. Hij heeft een veel groter aantal smaakpapillen dan een ouder kind of een volwassene. En die smaakpapillen bestrijken ook nog eens een veel groter gebied: de hele mondholte.

Uit onderzoek is gebleken dat als je plotseling iets stressvols meemaakt of op een andere manier veel emotie voelt, de smaak van het vruchtwater verandert. Kleine veranderingen, bijvoorbeeld tijdens een praatje met de buurvrouw, zijn niet zo makkelijk te meten. Maar als je als moeder vol aandacht en dus met emoties met je baby praat, verandert de smaak van het vruchtwater wel. Zulke emoties helpen je baby om je beter te ‘verstaan’. Op dezelfde manier helpen de emoties je baby na de geboorte om te leren spreken.

Horen

Naast het proeven van je stemming, hoort je baby je stemming ook. De stemming van je baby wordt zelfs in sterke mate bepaald door die van jou. Hij pikt je stemming op zodra jij je gevoelens uit. Hij doet dat onder andere door de melodie van je stem, dus het op en neer gaan van de toonhoogte. Je stem verraadt de emoties die je voelt bij wat je zegt – ook als die niet overeenkomen met de woorden die je zegt, want die verstaat hij natuurlijk nog niet.

Ook je hart maakt je stemming merkbaar. Je baby hoort hoe het reageert op bepaalde situaties: hoe het sneller of langzamer gaat als je blij bent, schrikt of treurig bent. Je baby merkt die emoties.

Je baby leest de emoties ook af uit je ademhaling. Je kunt rustig ademhalen, gehaast, zuchtend, met lange pauzes en ga zo maar door.

Luisteren

Pasgeboren baby’s herinneren zich zelfs dingen uit de buik, al is het niet bewust. Uit onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat het vermogen om echt naar geluid te luisteren, en het dus niet alleen te horen, aanzienlijk toeneemt tussen de 36e en 37e week van de zwangerschap. Een baby herkent dan geluiden die hij eerder heeft gehoord: zijn geheugen werkt dus. Dit ontdekten onderzoekers toen ze 36 tot 37 weken oude buikbaby’s steeds dezelfde muziek lieten horen.

Ze merkten dat de baby’s iedere keer weer op dezelfde manier bewogen als de muziek begon te spelen; een teken dat ze de muziek herkenden. Een baby reageert al eerder op geluiden die hij hoort vanuit de buik, maar hij herkent de geluiden dan nog niet. Daarvoor moet hij nog verder ontwikkelen. Die ontwikkeling vindt plaats tussen de 30 en 36 weken. Deze keer niet in zijn oor, maar in zijn hersenen.

Ervaringen lopen door elkaar

Ook al hoort, proeft en voelt je baby al veel in de buik en kan hij zich dingen herinneren, hij doet dat heel anders dan wij dat doen. Dat komt doordat zijn hersenen nog niet zo werken als de onze. Wij ruiken dat iemand die naast ons loopt parfum op heeft, maar we horen en proeven het parfum niet.

Een pasgeboren baby ervaart die verschillen in zintuiglijke waarneming nog niet. Zijn zintuiglijke ervaringen lopen nog door elkaar. Alle prikkels die hij via zijn zintuigen binnenkrijgt, ervaart hij als één geheel, als een soort soepje van ervaringen. Je baby snapt bij de geboorte zelfs nog niet dat hij een eigen ‘ik’ heeft. Hij denkt dat hij één is met de rest van de wereld om hem heen. Dat kunnen wij ons bijna niet voorstellen.

Bij iedere sprong die je baby maakt, gaat hij de wereld steeds meer zien op de manier waarop wij die zien. Hij leert de verschillen tussen zintuiglijke prikkelingen te herkennen en leert zijn eigen ‘ik’ kennen.

In onderstaande video zie je hoe tot in detail het proces van bevruchting tot baby. Vanaf het moment dat een eicel wordt bevrucht, innestelt en uiteindelijk verandert in een embryo zo groot als een appelpitje: